0183 631 800 0183 631 800
0183 631 800 algemeen@dnalegal.nl

Waarom voeren staten oorlog, terwijl de kosten sky high zijn? Die vraag staat bekend als: the war puzzle. Ook bij juridische procedures kun je je soms afvragen waarom een ondernemer hiervoor kiest.

Of om pietje-precies te spelen: the war’s inefficiency puzzle. Voor meer informatie hierover zie: War as a Commitment Problem of Rationalist Explanations for War.




Litigation puzzle

Als ondernemers een stevig juridisch conflict hebben en hierover zelfs een juridische procedure voeren, heeft dit iets weg van het voeren van een oorlog. Ook hier gaat het om een “oorlog” die kostbaar is. In 2016 werden deze kosten wereldwijd geschat op $ 150.000.000.000. Waarom kiezen ondernemers soms voor een gerechtelijke procedure, terwijl de kosten zo hoog zijn? Op deze variant van de war puzzle wil ik hierna ingaan. Uiteraard kan ik in het kader van deze blog maar beperkt op deze vraag ingaan. Veel meer dan een tipje van de sluier oplichten zit er dus niet in.

Voor meer informatie over de vraag waarom bedrijven procederen terwijl dit zo kostbaar is, lees dit artikel over Procederen of schikken. Aan dit artikel heb ik belangrijke informatie ontleend voor het schrijven van deze blog.



Goede reden om een rechtszaak te starten

Het meest logische antwoord op de vraag waarom een bedrijf kiest voor een dure rechtszaak is dat naar verwachting de opbrengst hoger is dan de kosten. Als die verwachting reëel is, valt hier niets op af te dingen. Al helemaal niet als het begrip opbrengsten en kosten in ruime zin wordt opgevat. Hiermee bedoel ik dat ook de tijdsinvestering en de emotionele belasting worden meegenomen.

De opbrengst na het voeren van een rechtszaak is echter regelmatig lager dan de opbrengst die via het treffen van een schikking vooraf mogelijk was. Achteraf bezien heeft de ondernemer zijn positie dan te optimistisch ingeschat. Hierna ga ik in op de vraag, waar het bij de besluitvorming om een procedure te starten mis kan gaan.

Pas op voor een denkvalkuil 

Vaak denkt een ondernemer zuiver rationeel te handelen. Een ondernemer heeft echter net als iedere mens “last” van biassen: cognitieve vooroordelen. Ik geef hierna één voorbeeld van een bias (de confirmation bias).

In onze oordeelsvorming zijn we, zonder dat we het weten, soms geneigd om uitsluitend informatie te zoeken die bestaande opvattingen bevestigt. Dus we geven niet alleen te snel betekenis aan feiten, maar doen we dit mogelijk ook nog eens niet zuiver, omdat we enkel die informatie zien die we willen zien. Indien er sprake is van een conflict, lopen we door de emoties nog sneller in deze denkvalkuil, die we ook wel tunnelvisie noemen. Bij het verzamelen van mensen om ons heen hebben we voorts de neiging samen te werken met mensen die hetzelfde denken. Bij het nemen van een moeilijke beslissing vragen veel mensen het liefst naar de mening van een vriend van wie zij op voorhand al weten dat hij hetzelfde denkt. Hierbij wordt onze verkeerde manier van denken bevestigd in plaats van ontkracht. Ook bij het nemen van een beslissing om een rechtszaak te starten, kan deze bias een rol spelen. Ik geef een voorbeeld.

Voorbeeld 

Koos en Henk dreven samen een onderneming. Vanwege een verschil van inzicht is Henk uit de onderneming gestapt en zelfstandig verder gegaan. Henk is echter gebonden aan een concurrentiebeding. Op de overtreding van dit beding staat een boete van € 100.000,00. Voor Koos, die ziedend is, is het al snel klip en klaar: Henk heeft het concurrentiebeding overtreden en is een boete verschuldigd van € 100.000,00. Henk is het hier niet mee eens en wil de boete niet betalen. Hij legt het concurrentiebeding anders uit dan Koos.

Koos belt drie verschillende advocaten met telkens de vraag of zij een procedure zouden willen starten tegen Henk. Twee advocaten zijn terughoudend, wijzen op de kosten, op onder meer het risico dat de overeenkomst niet letterlijk zal worden uitgelegd en vragen zich of het wellicht niet beter is te streven naar een alternatieve oplossing. Koos vindt dit onzin: er staat wat er staat. De derde advocaat die Koos belt, gelooft direct in de zaak en spreekt Koos op geen enkel vlak tegen. Koos besluit die advocaat in te schakelen, waarna een rechtszaak wordt gevoerd die uiteindelijk door Koos wordt verloren omdat de overeenkomst niet zuiver taalkundig wordt uitgelegd. Een voorbeeld van tunnelvisie nu Koos zich onvoldoende heeft ingespannen om zich ook te verdiepen in argumenten die niet in zijn voordeel zijn en hij een advocaat heeft ingeschakeld die onvoldoende tegenwicht biedt.



Advies

Kortom: het is zaak niet te lichtvaardig bij een hoog oplopend conflict een rechtszaak te starten. Het is belangrijk om te zorgen dat cognitieve vooroordelen zo min mogelijk invloed hebben op de afweging om al dan niet te gaan voor een juridische procedure. Denk ook aan mogelijke alternatieven: kiezen voor een schikking, benaderen van de media, een oplossing proberen te bereiken via mediation of het erbij laten zitten en de strijdbijl begraven. Bij het besluitvormingsproces kan een kritisch juridisch adviseur goede diensten bewijzen, al is het soms niet prettig om tegengesproken te worden. Wij verzamelen immers het liefst mensen om ons heen die onze mening bevestigen (zie de eerder besproken bias van de tunnelvisie).



DNA-Legal helpt u graag, onder meer door advocaat van de duivel te spelen, indien u een persoonlijke war puzzle heeft. Is het beter te slikken, te schikken, de media te benaderen, een mediation te beproeven of te procederen? Neem contact op voor een kosteloze kennismaking.

DNA-Legal  maakt gebruik van cookies. OK Toestaan Weigeren Lees voor meer informatie onze privacyverklaring privacy Cookie instellingen